Χρηματοπιστωτικές φούσκες και οικονομική κρίση

Η παγκόσμια κρίση την οποία ζούμε έχει ως κύρια αιτία της τον υπερβολικό δανεισμό κρατών, επιχειρήσεων και ιδιωτών. Το μεγαλύτερο μέρος της ανάπτυξης του Δυτικού κόσμου βασίστηκε στο δανεισμό και συγκεκριμένα στην ικανότητα του τραπεζικού συστήματος να πολλαπλασιάζει το χρήμα (υπάρχει σχετικό άρθρο εδώ[1], για το πώς πολλαπλασιάζεται το χρήμα). Όταν η οικονομία πηγαίνει καλά, το χρήμα κυκλοφορεί στην αγορά, αγαθά αγοράζονται συνεχώς, η επενδυτική δραστηριότητα αυξάνεται, τα εισοδήματα και οι αποταμιεύσεις έχουν ενισχυθεί και επομένως το ΑΕΠ αυξάνεται.

Τα γνωστά άγνωστα δομημένα ομόλογα

Προτού ξεκινήσουμε την ανάλυση μας για τα δομημένα ομόλογα, ας περιγράψουμε εν συντομία τι είναι τα ομόλογα[1]. Αυτά είναι ένα χαρτί (πλέον υπάρχουν μόνο σε άυλη μορφή), το οποίο εκδίδεται είτε από το κράτος είτε από  τις τράπεζες είτε από μεγάλες εταιρίες,  με σκοπό να το πουλήσουν στην αγορά και να αντλήσουν ρευστότητα. Στην ουσία είναι ένας ανώνυμος τίτλος ομολογιακού δανείου, τίτλος χρέους δηλαδή, που παραδίδεται από το δανειζόμενο στο δανειστή ως απόδειξη της υποχρέωσης του πρώτου και του δικαιώματος του δευτέρου.

Τι πραγματικά συνέβη με το κούρεμα των ομολόγων

    Τα τελευταία χρόνια έχουν μπει για τα καλά στη ζωή μας οι όροι «κούρεμα» ή απομείωση του χρέους, ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αναδιάρθρωση του χρέους, χωρίς πραγματικά να γνωρίζουμε τι σημαίνουν οι παραπάνω όροι. Το ελληνικό χρέος το 2010 είχε φτάσει σε ανεξέλεγκτα επίπεδα (όχι τώρα πως δεν είναι) και η συνεχής άρνηση της Ευρώπης για την αναδιάρθρωση του, προμήνυε το τέλος της Ελλάδος ίσως και της Ευρωζώνης. Το Μάιο του 2010, όταν οι χρηματαγορές ήρθαν σε αδιέξοδο, λόγω της κακής ευρωπολιτικής για τη διαχείριση της κρίσης,  έλαβαν χώρα το μνημόνιο και η δανειακή σύμβαση ύψους 110 δις ευρώ προς την Ελλάδα. Όμως αυτό δεν ήταν αρκετό για τη «σωτηρία» της ελληνικής οικονομίας, αφού τα τότε επιτόκια ήταν αβάσταχτα για το ελληνικό κράτος και το κούρεμα του χρέους πιο αναγκαίο από ποτέ.

Ποσοτική χαλάρωση. Προοπτικές και κίνδυνοι

Το τελευταίο διάστημα ακούμε ότι γίνεται όλο και πιο επιτακτική η ανάγκη για περεταίρω ποσοτική χαλάρωση από την ΕΚΤ, ώστε να βγει η Ευρωζώνη από την υφεσιακή τροχιά. Είναι γεγονός ότι η επενδυτική δραστηριότητα έχει περιοριστεί αισθητά, κυρίως στις χώρες του Νότου, τα εισοδήματα έχουν μειωθεί, η φορολογία αυξάνεται και η κατανάλωση φθίνει. Επομένως, είναι επιτακτική ανάγκη να ληφθούν ορισμένα μέτρα, ώστε να ανακάμψουν οι χώρες τις ευρωζώνης, ειδικά αυτήν την περίοδο που κινδυνεύει να μπει σε ένα φαύλο κύκλο αποπληθωρισμού. Ενδεχομένως, μια λύση αποτελεί η Ποσοτική Χαλάρωση. Τι είναι όμως αυτή ; Πως εφαρμόζεται ; Τι συνέπειες έχει στην οικονομία ;  Παρακάτω θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε αυτά τα ερωτήματα.

Εθνικό Νόμισμα ή Ευρώ ; (Μέρος Β’)

Ευρώ

Στο παρόν άρθρο θα αναφερθούμε στα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που έχει το ευρώ καθώς και στη γενική πορεία της Ελλάδας εντός του ευρώ. Πριν ξεκινήσει όμως η ανάλυση μας, ας κάμουμε μια σύντομη αναδρομή στο παρελθόν σχετικά με τη δημιουργία του ευρώ και της ευρωζώνης. Η Ελλάδα υιοθέτησε επίσημα το ευρώ το 2002 με ισοτιμία 1 ευρώ = 340,750 δραχμές (πρέπει να παραδεχτούμε ότι η παραπάνω ισοτιμία ήταν πολύ ευνοϊκή για την οικονομική εικόνα της τότε Ελλάδας). Την 1η Ιανουαρίου 2002 τα τραπεζογραμμάτια και κέρματα ευρώ εισήχθησαν σε 12 χώρες με συνολικό πληθυσμό 308 εκατομμυρίων κατοίκων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη νομισματική μετάβαση που έχει γίνει ποτέ σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η παραβολή του σακιδίου, ή αλλιώς η τέχνη του να προετοιμάζεσαι για την πραγματική ζωή.

Συχνά, όταν μιλάω με όσους ενδιαφέρονται για τα ταξίδια μου και τις εμπειρίες μου, τυχαίνει να χρησιμοποιώ την «παραβολή του σακιδίου» για να εξηγήσω μια σκέψη μου που επαναλαμβάνεται συνεχώς στην πραγματική ζωή και στην χρησιμότητα των πραγμάτων.

Το σακίδιο, που όσον αφορά εμένα είναι ο μόνος λογικός τρόπος να μεταφέρω τις αποσκευές μου σε ένα ταξίδι,  και για το οποίο τρέφω μια στοργή σχεδόν συντροφική, θέτει στην διάθεση μου μια προφανώς περιορισμένη δυνατότητα, τόσο από άποψη  επιβάρυνσης (όγκος), όσο και από άποψη μεταφερόμενου βάρους.

Εθνικό νόμισμα ή Ευρώ ; (Μέρος Α΄)

Εθνικό Νόμισμα

Τα τελευταία χρόνια η ύφεση βαθαίνει όλο και περισσότερο, η ανεργία καλπάζει, οι επιχειρήσεις κλείνουν ή αλλάζουν έδρα, τα εισοδήματα συμπιέζονται προς τα κάτω,  οι προσδοκίες για ένα καλύτερο αύριο τείνουν να εξαϋλωθούν και οι νέοι αναζητούν την τύχη τους στο εξωτερικό. Όλη αυτή η κατάσταση έφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για εθνικό νόμισμα ή ευρώ. Οι οικονομολόγοι διάλεξαν τα στρατόπεδα τους, βομβαρδίζοντας μας καθημερινά με νούμερα και θεωρίες, χωρίς να προσπαθήσουν ιδιαίτερα να μας εξηγήσουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κάθε πλευράς. Είναι γεγονός ότι τα προβλήματα της Ελλάδας δεν έχουν – κατά βάση –  σχέση  με το νόμισμά της, αλλά δε θα μας βλάψει μια αντικειμενική προσέγγιση των πραγμάτων. Στο παρόν άρθρο θα μιλήσουμε για τα βασικά πλεονεκτήματα και  μειονεκτήματα που έχει το εθνικό νόμισμα σε σχέση με αυτά που έχει το ευρώ.